Onin eta bere koadrila Gayarreko ateetan

Tdiferencia • 19 de febrero de 2025

Oraindik ez dute eszenatokia zapaldu, baina dagoeneko besaulki-patiotik paseatu dira. Bertako txoko batzuk arakatu dituzte eta oholtza gainean dantzatzearekin amestu dute. Onin eta bere koadrila Gayarre Antzokian aurkeztu ziren azaroaren 16an. « Liburutik antzerkirako » jauzia iragarri zuten eta, geldigor, euren koreografiaren zati bat erakutsi zuten. Haiekin batera, Ibon Martin -aita literarioa-, Maite Redin eta Ainhoa Ruiz (Tdiferencia) eszenatokira egindako jauzian bere mentoreak, José Ángel Andrés eta Izaskun Azcona ( Fundación Caja Navarra -ko presidentea eta «La Caixa» Fundazioaren Nafarroako ordezkaria, hurrenez hurren) izan ziren, Innova Programa sustatzen duten erakundeak. Programa horrek Nafarroako konpainia honen proiektua babesten du.

Sara kgraziaz erakutsi zuen bere zaldi mototsa, Onin ek ez zituen bere galtzerdi koloretsuak ahaztu eta Ainara k zoriontsu paseatu zuen bere adats luzea. Erik gorritu egin zen behin baino gehiagotan, eta Aimar rek ez zion utzi bere protesiek Gayarre Antzoki ko atarian bere lagun-taldearekin dantzan egitea eragotz ziezaioten. Urduri jarri ziren, baina gogotsu ekin zioten misioari. Onin eta Antzerkiaren Misterioa estreinatzeko hilabete pasatxora, koadrila Iruñeko koliseora hurbildu zen hedabideen aurrean bere hurrengo abentura aurkeztera, Antzerkiaren Misterioa ezagutzera eramango dituena. Goiz dibertigarri eta zirraragarria izan zen. Hemen azalduko dizugu…

AMETS BAT

Ibon Martin egilearentzat, Onin eta bere koadrila k euren liburuetako orrietatik antzerkira salto egitea egia bihurtutako ametsa da. Bere pertsonaiek bizia hartu izatea albiste ona da eta, hortaz, azaroaren 16a oso egun berezia izan zen. Donostiako kafetegi batean hasi zen dena, « zoro pare batek » Onin antzokira eramatea proposatu ziotenean. « Laster esan nien aurrera egiteko. Eta hemen gaude. Zoro zoragarri horiei esker, aurtengo Gabonetan, Onin eta bere koadrila antzokian izango dira ».

Norbaitek Onin antzerkira eraman bazezakeen, Tdiferenciak izan behar zuen
Ibon Martin

Idazleak kontatu zuen, halaber, Oninen abenturak idazten hasi zela, duela lau urte, haurrak literaturara hurbildu eta literaturak harrapatzea lortzeko asmoz. « Irakurketa horrek dibertitzea ez ezik, balio batzuk ematea nahi nuen, eta uste dut balio horietan guztiok sinetsi beharko genukeela gizarte gisa ». Horregatik, Oninen koadrilan denak berdinak dira, elkarri laguntzen diote eta mundu hobe baten alde borrokatzen dute, bakoitzak ahal duen neurrian. « Tdiferencia kooperatiba ezagutu nuenean, hasieratik argi izan nuen norbaitek Onin antzerkira eraman bazezakeen beraiek izan behar zutela, haien lan egiteko moduagatik, inklusioaren, aniztasunaren edo lankidetzaren defentsan aritzeagatik; hori baita, hain zuzen ere, Oninek jorratzen duen guztia ».

Maite Redinek, antzerki moldaketaren egile eta muntaiaren zuzendariak, lankidetza aipatu zuen proiektu honen funtsezko zutabe gisa. « Horregatik daude hemen Ibon, Grego, Jose Andres eta Izaskun ». Izan ere, haien laguntzari esker, errealitate bihurtu da Onin eta Antzerkiaren Misterioa : « Guk Onin haurrekin egiten ditugun hainbat tailer eta ipuin kontalarien bidez ezagutu genuen, eta pertsonaiaz maitemindu ginen. Horrela, Ibonekin harremanetan jarri ginen. Gure ideia kontatu ondoren, esan zigun: ‘Onin zuena da’ », kontatu zuen Redinek, idazle gipuzkoarraren « eskuzabaltasun sinestezina » azpimarratuz.

Jasotako laguntza horiei esker, beste maila bateko proiektu bat sor dezakegu, arriskutsuagoa dena, eta sorkuntzari denbora eman diezaiokegu, ez alderdi ekonomikoari bakarrik begiratu

Maite Redin

Bigarren pausoa, zuzendariak kontatu bezala, Gayarre Antzoki ko atea jotzea izan zen. Eta bertako zuzendariak, Grego Navarro k, « zeharo » ireki zion. Beraz, « kemendu egin ziren » eta Innova Programa ren eta Nafarroako Gobernua ren babesa eskatu zuten. « Laguntza horiek guztiek aukera ematen dizute beste maila bateko proiektu bat sortzeko, arriskutsuagoa dena, prezio lehiakor bat duena. Sorkuntzari denbora emateko eta alderdi ekonomikoari bakarrik ez begiratzeko aukera ematen du », ziurtatu du Redinek.

Ainhoa Ruiz eta Maite Redin, Tdiferenciatik; José Ángel Andrés, Ibon Martin eta Izaskun Azcona.

Fundación Caja Navarra ko zuzendaria ere gogotsu agertu zen datorren estreinaldiaren aurrean, eta haren laguntzaile hutsak ez direla aitortu zuen: « Kulturarekiko konpromisoa hartzen dugu. Elkar lotzea eta akonpainamendua egitea gustuko dugu », esan zuen José Ángel Andrés ek, eta miresmena erakutsi zuen inklusioa eta indarkeria eta abusuaren aurkako borroka ardatz hartuta Tdiferenciak egindako lanarekiko.

Izaskun Azcona k , «la Caixa» Fundazioa ren Nafarroako ordezkariak , erakundea Tdiferenciaren proiektua babestera bultzatu zuten alderdietako batzuk nabarmendu zituen: « Kultura inklusiboa, kalitatezkoa, irisgarria, euskaraz eta gaztelaniaz, eta familia osoarentzat ».

LAN TALDEA

Onin eta Antzerkiaren Misterioa antzezlanean bost aktorek egiten dute lan, koadrilako kideei bizia emango dietenak. Irati Muñoz gipuzkoarra Onin izango da eta Iban Alguea nafarra bere anaia Erik bilakatuko da. Celia Fañanás eta Naiara Azpilkueta nafarrek Sara eta Ainararen papera egingo dute, hurrenez hurren, eta Kimetz Etxabe gipuzkoarra Aimar izango da.

Maite Redin da antzezlanaren egile eta zuzendari artistikoa, Ainhoa Ruiz zuzendari laguntzailea eta euskara arduraduna. Acrónica taldeko David Bernués ek diseinatu du argiztapena, eta Jon Zabala arduratu da musika jartzeaz. Conchi Redin da ekoizpen exekutiboaren arduraduna.

Naiara Azpilkueta, Kimetz Etxabe, Iban Alguea, Celia Fañanás, Irati Muñoz, Maite Redin eta José Ángel Andrés.

Proiektuaren ekoizpenak Nafarroako Gobernuaren diru-laguntza du – Artem Pro – eta, gainera, Gayarre Antzokia , Innova Programa , Fundación Caja Navarra  eta Fundación “la Caixa” ren laguntza izan du. 

Por Tdiferencia • 28 de septiembre de 2026
Cuenta Haizea Martínez de San Vicente en este artículo que Tdiferencia lleva años demostrando que el teatro y la cultural pueden ser herramientas muy útiles para defender el medio rural. Recién graduada en Filología Hispánica y Periodismo por la Universidad de Navarra, este verano ha desarrollado sus prácticas extracurriculares con la compañía a través del programa de Conservación del Patrimonio Rural de la Universidad de Navarra. Residente en el medio rural, Haizea contempla especializarse en comunicación agroalimentaria y continuar viviendo en su localidad. En esta entrada, la joven alavesa habla de agricultura, entorno rural, cultura y cooperación.
Por Tdiferencia • 23 de septiembre de 2026
El próximo 25 de octubre, Ainhoa Ruiz Aisa se subirá al escenario en Estella para dar vida a "La Brubuja disléxica", un personaje muy especial creado por ella misma. Ruiz dará vida a una bruja impulsiva, imaginativa, un poco desastre y muy cabezota que se equivoca, se enfada, busca soluciones y sigue adelante.
Por Tdiferencia • 22 de septiembre de 2026
"La Brubuja disléxica" va tomando forma. Tdiferencia trabaja sin descanso para perfilar el montaje que estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos, en Estella. Completando la escenografía, componiendo la música, marcando expresiones, entonaciones y movimientos.
Por Tdiferencia • 18 de septiembre de 2026
La dramaturga, directora y actriz y socia fundadora de la compañía navarra Tdiferencia asegura que su pasión por el teatro despertó en ella muy temprano: en plena adolescencia. Y, desde entonces, ha escrito, dirigido e interpretado sin parar. Hoy, en este post, nos desvela cómo escribe sus obras. Qué le inspira, cómo perfila el personaje o cuánto tiempo tarda en crear una nueva historia teatral.
Por Tdiferencia • 9 de septiembre de 2026
La protagonista de la nueva producción de Tdiferencia no estará sola, porque los movimientos de dos bailarinas le acompañarán sobre el escenario. La compañía ha dedicado los primeros días de septiembre a seleccionar a las profesionales de la danza que completarán el elenco de "La Brubuja disléxica". / Tdiferenciaren ekoizpen berriaren protagonista ez da bakarrik egongo, bi dantzariren mugimenduek lagunduko baitiote taula gainean. Konpainiak iraileko lehen egunetan "Brubuja dislexikoa"-ren taldea osatuko duten dantzari profesionalak aukeratu ditu.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
Sin público no hay teatro. Sería como un jardín sin flores o un río sin agua. Porque el uno sin el otro carecería de sentido. Dejaría de ser un arte vivo para convertirse en un ensayo eterno. En una sucesión de gestos cautivos, miradas perdidas y palabras mudas. Sin alma, sin vida, sin emoción. Porque el teatro no se realiza si no es con el patio de butacas. Con sus aplausos, sus silencios y sus carcajadas. Con las miradas acuosas, el gesto contenido, las manos agitadas y las ovaciones de un público que hace suya la historia que se cuenta sobre las tablas, la completa y la hace eterna.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
El 25 de agosto, Irantzu Zugasti Alfaro recibió el premio -400€ para gastar en la librería elegida por la ganadora, Elkar- de la mano de la autora y protagonista del montaje, Ainhoa Ruiz Aisa.
Por Tdiferencia • 11 de agosto de 2026
La producción de la compañía navarra se estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos de Estella. En euskera, por la mañana, y en castellano, por la tarde. Nafarroako konpainiaren ekoizpena urriaren 25ean estreinatuko da Lizarrako Los Llanos Kulturgunean. Euskaraz, goizean, eta gaztelaniaz, arratsaldean.
Por Tdiferencia • 22 de julio de 2026
Habló de dislexia y de incomprensión. De confusión, miedo y algo de culpa. Pero también de cariño, empatía, respeto y diversidad. La Brubuja Disléxica presentó el 17 de julio una de las actividades de mediación contempladas en este proyecto de Tdiferencia, que cuenta con el apoyo del departamento de Cultura del Gobierno de Navarra a través de Artempro y cuyo estreno en euskera y castellano tendrá lugar en Estella, el próximo 25 de octubre. / Dislexiaz eta ulerti ezaz hitz egin zuen. Nahasmenaz, beldurraz eta errunduntasun apur batez ere bai. Baina baita maitasunaz, enpatiaz, errespetuaz eta aniztasunaz ere. Uztailaren 17an, Brubuja dislexikoak Tdiferenciaren proiektu honetan aurreikusitako bitartekaritza-jardueretako bay aurkeztu zuen. Proiektuak Nafarroako Gobernuko Kultura Departamentuaren babesa du, Arteproren bidez, eta euskarazko zein gaztelaniazko estreinaldia datooren urriaren 25an izango da, Lizarran.
Por Tdiferencia • 16 de julio de 2026
¡Te la presentamos! La Brubuja Disléxica es la protagonista del nuevo espectáculo que Tdiferencia estrenará en octubre en Estella. Si quieres conocerla, acompáñanos este verano y descubre cómo la Brubuja resuelve su problema... Tiene dislexia y a veces le bailan las letras. La actividad de mediación se presenta al público, el 17 de julio, en Lerín. / Aurkezten dizugu! Brubuja Dislexikoa da Tdiferenciak urrian Lizarran estreinatuko duen ikuskizun berriaren protagonista. Ezagutu nahi baduzu, zatoz gurekin uda honetan, eta ezagutu nola konpontzen duen Brubujak bere arazoa... Dislexia du, eta, batzuetan, hizkiak dantzan hasten zaizkio. Bitartekaritza-jarduera uztailaren 17an aurkeztuko da jendaurrean, Lerinen.