Entsegu batetik bestera

Tdiferencia • 13 de febrero de 2025

Iciar Irurtia Orzaiz

Lan-taldeak azken txanpari ekin dio jada. Eszenatokira salto egiteko egunak kontatu eta xehetasun guztiak zehazten saiatzen da. Ugari dira, eta lana, zorrotza. Tenpoak, koreografiak, jantziak, eszenografia edo taulen gaineko kokapena. Onin y el Misterio del Teatro / Onin eta antzerkiaren misterioa antzezlana Gayarre antzokian izango da ikusgai hiru aste barru. Lan handiko egunak dituzte aurretik; errepasoak, soinu-probak, argiztapen-diseinua eta jantzien azken ukituak. Oso gutxi falta da… Funtzioa hasteko!

Atrezzoak ikuslea Atxondotik Gayarrera eramatea, funtzioan bete-betean murgilduaraztea eta Onin eta bere koadrila rekin abenturak bizitzeko aukera ematea. Aktoreak eszenatokian aise mugitzea, eszenografiara ohitzea eta dena aurreikusitako denboren arabera egitea. Banakako eta taldeko lan-ordu asko behar dira helburua lortzeko. Taldea jarraitu dugu bere entseguetako batean. Eta hemen azalduko dizugu…

Beriaingo Kultur Etxe ko eszenatokia mugimenduz beteta dago. Batzuk gora eta besteak behera. Gainbegiradak, neurriak hartzea, bildu eta apaindu egin beharra dago. Presarik gabe, baina etenik gabe. Eskailera baten gainean igota, Manoli -modista- eszenatokiaren dekoratuari bere magia emango dien gortina distiratsuak prestatzen ari da. Conchi Redin (Tdiferencia) txizontziak kutxetatik ateratzen ari da, eta Maite Redin ek (Tdiferenciako kide eta antzezlanaren zuzendariak) arretaz ipintzen ditu jantziak esekigailuen gainean. « Ez, horrela ezin dugu utzi. Besaulki-patiotik ez da ikusiko… ». Fermin Matilla -goitik behera beltzez jantzita- atsedenik gabe dabil eszenatokiaren gainean, alde batetik bestera: kakoak jarri, pertxak doitu eta oihalak jartzen ditu aldagelako horma izango denaren gainean. Buruz errepasatzen ditu eszenografiaren mugimenduak, eta agertokia ikusleek ikusi gabe zeharkatzeko modurik azkarrena zein den aztertzen du.

Onin eta bere lagunak , berriz, testua errepasatu, barre egin, abestu eta solasaldi entretenigarrian dabiltza. Irati Muñoz – Onintza – , Iban Alguea – Erik -, Celia Fañanás – Sara –, Naiara Azpilkueta – Ainara – eta Kimetz Etxabe – Aimar – dira taldeko kideak. Ibon Martinen taldeari bizia emango dioten bost aktoreak dira. Koadrilak Afrikara bidaiatu zuen, Halloween gaua gozatu zuen, basoaren misterioa deskubritu zuen edota surf txapelketan parte hartu zuen. Antzerki abentura honetan, koadrila Iruñeko Gayarren murgilduko da, eta bertan, jakin-minak eta misterioak bat egingo dute istorio dibertigarri bat kontatzeko.

Goiza frenetikoa da. Izan ere, lan ugari izateaz gain, nerbioak ere badaude. Estreinaldia hurbiltzen ari da, eta xehetasun asko argitu behar dira. Goizeko hamaikak dira eta ordu erdi eskasean, ikuskizunaren argiztapenaren diseinatzailea –Acrónica Producciones taldeko David Bernués – antzokiraino hurbilduko da bere lana osatzeko.

Beraz, funtzioa berriro hasi arte geratzen den denbora animoak lasaitzeko aprobetxatzen dute. Eszenatoki gainean kafe bat eta patata tortilla elkarbanatu dute zuzendariaren urtebetetzea ospatzeko. Baina aisiak hogei minutu besterik ez du iraun, eta berriro eszenara atera aurretik, antzezleek berotze-ariketei hasiera ematen diete.

Isiltasuna. Funtzioa hastera doa. «Soinurik ez dugunez, nik jarriko dut musika» , zuzendariak dio besaulkitik. Eta, momentuan, koadrila eszenatokiaren gainean agertzen da.

Gaurkoa eszenografiarekin egiten duten lehen entsegua da eta horrek bere zailtasuna dakar. Antzeztaldea aldaketa guztietaz arduratzen da eta, gainera, tenpoak oso kontrolatuak izan behar dituzte. « Oso motel zoazte… Eta kontuz eszenografia jotzearekin! Hemendik zuek ikusten ez dituzuen arazoak ikusten ditugu guk… », dira zuzendaritzak besaulki-patiotik apuntatzen dituen ohartarazpenetako batzuk. Aldi berean , Conchi Redin ek estreinaldiaren aurretik zehaztu beharreko xehetasun guztiak idazten ditu, eta David Bernués eszenaratzeari begira dago, ikuskizunaren argiztapena behatuz.

Maite Redin zuzendariak eta Ainhoa Ruiz zuzendari laguntzaileak eszenaratzea zuzentzen dute eta talde artistikoaren mugimenduei zehatz-mehatz erreparatzen diete: « Berriro errepika dezakegu eszena hau? ». « Bai, hori da. Horrela ondo doa». « Zu eszenografiaren parte zara. Momentu honetan, kapa eta antifaza jartzeko denbora duzu ».

Arratsaldeko ordu biak pasata, eszenografiarekin egindako lehen emanaldia amaitzen da. Orain, lana aztertzeko unea da. Ainarak soinekoa aldatu beharko du, Sarak, lokarridunak beharrean, gomadun zapatilak jantzi beharko ditu, eta taldeak laguntza eman beharko dio Aimarri protesia egokitzeko. Doikuntza gehiago eta lan asko egiteke dago oraindik. Onin y el Misterio del Teatro / Onin eta antzerkiaren misterioa antzezlanaren estreinaldia arrakastatsua izan dadin behar den guztia. Eta hala izango da. Horretaz ziur gaude.

Onin eta Antzerkiaren Misterioa Gayarre antzokian estreinatuko dute: abenduaren 30ean, gaztelaniaz, eta urtarrilaren 2an, euskaraz. Eta sarrerak agortzear daude!

Por Tdiferencia • 28 de septiembre de 2026
Cuenta Haizea Martínez de San Vicente en este artículo que Tdiferencia lleva años demostrando que el teatro y la cultural pueden ser herramientas muy útiles para defender el medio rural. Recién graduada en Filología Hispánica y Periodismo por la Universidad de Navarra, este verano ha desarrollado sus prácticas extracurriculares con la compañía a través del programa de Conservación del Patrimonio Rural de la Universidad de Navarra. Residente en el medio rural, Haizea contempla especializarse en comunicación agroalimentaria y continuar viviendo en su localidad. En esta entrada, la joven alavesa habla de agricultura, entorno rural, cultura y cooperación.
Por Tdiferencia • 23 de septiembre de 2026
El próximo 25 de octubre, Ainhoa Ruiz Aisa se subirá al escenario en Estella para dar vida a "La Brubuja disléxica", un personaje muy especial creado por ella misma. Ruiz dará vida a una bruja impulsiva, imaginativa, un poco desastre y muy cabezota que se equivoca, se enfada, busca soluciones y sigue adelante.
Por Tdiferencia • 22 de septiembre de 2026
"La Brubuja disléxica" va tomando forma. Tdiferencia trabaja sin descanso para perfilar el montaje que estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos, en Estella. Completando la escenografía, componiendo la música, marcando expresiones, entonaciones y movimientos.
Por Tdiferencia • 18 de septiembre de 2026
La dramaturga, directora y actriz y socia fundadora de la compañía navarra Tdiferencia asegura que su pasión por el teatro despertó en ella muy temprano: en plena adolescencia. Y, desde entonces, ha escrito, dirigido e interpretado sin parar. Hoy, en este post, nos desvela cómo escribe sus obras. Qué le inspira, cómo perfila el personaje o cuánto tiempo tarda en crear una nueva historia teatral.
Por Tdiferencia • 9 de septiembre de 2026
La protagonista de la nueva producción de Tdiferencia no estará sola, porque los movimientos de dos bailarinas le acompañarán sobre el escenario. La compañía ha dedicado los primeros días de septiembre a seleccionar a las profesionales de la danza que completarán el elenco de "La Brubuja disléxica". / Tdiferenciaren ekoizpen berriaren protagonista ez da bakarrik egongo, bi dantzariren mugimenduek lagunduko baitiote taula gainean. Konpainiak iraileko lehen egunetan "Brubuja dislexikoa"-ren taldea osatuko duten dantzari profesionalak aukeratu ditu.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
Sin público no hay teatro. Sería como un jardín sin flores o un río sin agua. Porque el uno sin el otro carecería de sentido. Dejaría de ser un arte vivo para convertirse en un ensayo eterno. En una sucesión de gestos cautivos, miradas perdidas y palabras mudas. Sin alma, sin vida, sin emoción. Porque el teatro no se realiza si no es con el patio de butacas. Con sus aplausos, sus silencios y sus carcajadas. Con las miradas acuosas, el gesto contenido, las manos agitadas y las ovaciones de un público que hace suya la historia que se cuenta sobre las tablas, la completa y la hace eterna.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
El 25 de agosto, Irantzu Zugasti Alfaro recibió el premio -400€ para gastar en la librería elegida por la ganadora, Elkar- de la mano de la autora y protagonista del montaje, Ainhoa Ruiz Aisa.
Por Tdiferencia • 11 de agosto de 2026
La producción de la compañía navarra se estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos de Estella. En euskera, por la mañana, y en castellano, por la tarde. Nafarroako konpainiaren ekoizpena urriaren 25ean estreinatuko da Lizarrako Los Llanos Kulturgunean. Euskaraz, goizean, eta gaztelaniaz, arratsaldean.
Por Tdiferencia • 22 de julio de 2026
Habló de dislexia y de incomprensión. De confusión, miedo y algo de culpa. Pero también de cariño, empatía, respeto y diversidad. La Brubuja Disléxica presentó el 17 de julio una de las actividades de mediación contempladas en este proyecto de Tdiferencia, que cuenta con el apoyo del departamento de Cultura del Gobierno de Navarra a través de Artempro y cuyo estreno en euskera y castellano tendrá lugar en Estella, el próximo 25 de octubre. / Dislexiaz eta ulerti ezaz hitz egin zuen. Nahasmenaz, beldurraz eta errunduntasun apur batez ere bai. Baina baita maitasunaz, enpatiaz, errespetuaz eta aniztasunaz ere. Uztailaren 17an, Brubuja dislexikoak Tdiferenciaren proiektu honetan aurreikusitako bitartekaritza-jardueretako bay aurkeztu zuen. Proiektuak Nafarroako Gobernuko Kultura Departamentuaren babesa du, Arteproren bidez, eta euskarazko zein gaztelaniazko estreinaldia datooren urriaren 25an izango da, Lizarran.
Por Tdiferencia • 16 de julio de 2026
¡Te la presentamos! La Brubuja Disléxica es la protagonista del nuevo espectáculo que Tdiferencia estrenará en octubre en Estella. Si quieres conocerla, acompáñanos este verano y descubre cómo la Brubuja resuelve su problema... Tiene dislexia y a veces le bailan las letras. La actividad de mediación se presenta al público, el 17 de julio, en Lerín. / Aurkezten dizugu! Brubuja Dislexikoa da Tdiferenciak urrian Lizarran estreinatuko duen ikuskizun berriaren protagonista. Ezagutu nahi baduzu, zatoz gurekin uda honetan, eta ezagutu nola konpontzen duen Brubujak bere arazoa... Dislexia du, eta, batzuetan, hizkiak dantzan hasten zaizkio. Bitartekaritza-jarduera uztailaren 17an aurkeztuko da jendaurrean, Lerinen.