Antzerkia: eskola-jazarpenaren aurkako arma

Tdiferencia • 31 de enero de 2025

Iciar Irurtia Orzaiz-ek idatzia eta Celia Fañanás-ek itzulia

Batzuetan, ez du jaikitzeko gogorik. Begiak irekitzea ere kosta egiten zaio. Eta zer esanik ez eskolako motxila prestatu eta bere gelako ateko atalasea zeharkatzea. Berarentzat, arriskuko kirola da guzti hau egitea. Izan ere, behin eskolara iritsita, hamaika arrisku datozkio zelatan: burlak, bakardadea, krudelkeria. Bai, hori guztia. Ia ezer ez goizeko bederatzietatik arratsaldeko bostak arte ikastetxe batean sufritzen ari den zortzi urteko neskato batentzat, ez dakienak bere burua nola defendatu, zeinari lotsak laguntza eskatzea ukatzen dion…

Honakoa fikziozko istorio bat da. Baina, ziurrenik, antzekotasunak izango ditu mundu osoko ikastetxeetan egunero ematen diren ehunka, milaka istoriorekin, non neska-mutilek ikaskideen jazarpena jasaten duten. Isilpean eta bakardadean . Gaur, maiatzak 2 , Bullyingaren Aurkako Nazioarteko Eguna ospatzen da, munduko haur eta gazteen osasun fisiko eta mentala arriskuan jartzen duen «epidemia» honen inguruan kontzientziatzeko eta hura prebenitzen eta desagerrarazten lagunduko duten mekanismoak garatzeko.

Antzerkia da, hain zuzen ere, jazarpen horri aurre egiteko tresna baliagarrienetako bat. Antzerkia egin, ikusi edota hartaz gozatzea baliagarriak izan daitezke hura prebenitu eta gainditzeko. Antzerkiak emozioak modu terapeutiko batean lantzen, moldatzen eta adierazten laguntzen duelako. Barne konfiantza sendotzen laguntzen du, baita, beharbada, jazarpenaren ondorioz galdutako oratoria, hizkuntza eta jarrera pertsonaleko trebetasunak hobetzen ere. Emozioak askatzeko, istorio bat kontatzeko eta trebetasunak ikasteko leku segurua bihurtzen da antzokia. Egoera bati aurre egiteko beldurra gainditzearen garrantziaz eta ikusleak gero eta ohikoagoak diren arazo horretaz kontzientziatzea bilatzen du, eta horren aurrean sorgor ez geratzeko eskatzen digu.

Antzerkia bullyingaren aurkako arma izan daiteke, haren bidez herritarrak enpatia ra hurreratu bai daitezke: bestearen lekuan jartzeko gai izatera, ulertu eta elkarrizketa sortzera . Horregatik, baliagarria da arte eszenikoez baliatzea ikasgeletako gatazkei aurre egiteko. Egoera gatazkatsu bat irudikatzeak ikaskideen arteko eztabaidetan lagungarria izan daiteke haren inguruko ikuspuntuak trukatzeko, elkarrizketa sortzeko eta, ondorioz, gatazka konpontzeko .

Jolastokia / El patio

Urteak daramatza Tdiferencia-k antzezlanak sortu eta taularatzen. Guztiek dute interes sozial nabarmena, berdintasuna, desberdintasunarekiko errespetua edota inklusioa bezalako gaiak jorratuz. Horregatik, eskola-jazarpenaren gaiak ere protagonismoa izan du bere hainbat lanetan. Maite Redín antzerkigile eta aktoreak hiru lagunen istorioa kontatzen du Jolastokia antzezlanean. Umeentzako komedia dibertigarria eta oso gogoetatsua da, non hiru protagonistek jolas-ordua bere unibertso paralelo bihurtzen duten. Hain zuzen aisialdi denbora hau beldurrez bizi dutelako, gai dira ordu erdi hori elkarbizitzarako espazio atseginago, dibertigarriago, irekiago, adimentsuago, eskuzabalago eta erakargarriago bihurtzeko. Egilearen ustez, « Komedia honek bestearen tokian jartzera, desberdintasuna errespetatzera eta ikasgeletako indarkeria geldiarazteko prozesuaren parte beharrezko eta aktiboa sentitzera gonbidatzen gaitu ».

El Patio/Jolastokia , euskaraz eta gaztelaniaz eskuragarri dagoen berrogeita hamar minutuko antzezlana, 2019an estreinatu zen eta Fundación Caja Navarra eta Fundación Caixa-ren babesa izan zuen.

Por Tdiferencia • 28 de septiembre de 2026
Cuenta Haizea Martínez de San Vicente en este artículo que Tdiferencia lleva años demostrando que el teatro y la cultural pueden ser herramientas muy útiles para defender el medio rural. Recién graduada en Filología Hispánica y Periodismo por la Universidad de Navarra, este verano ha desarrollado sus prácticas extracurriculares con la compañía a través del programa de Conservación del Patrimonio Rural de la Universidad de Navarra. Residente en el medio rural, Haizea contempla especializarse en comunicación agroalimentaria y continuar viviendo en su localidad. En esta entrada, la joven alavesa habla de agricultura, entorno rural, cultura y cooperación.
Por Tdiferencia • 23 de septiembre de 2026
El próximo 25 de octubre, Ainhoa Ruiz Aisa se subirá al escenario en Estella para dar vida a "La Brubuja disléxica", un personaje muy especial creado por ella misma. Ruiz dará vida a una bruja impulsiva, imaginativa, un poco desastre y muy cabezota que se equivoca, se enfada, busca soluciones y sigue adelante.
Por Tdiferencia • 22 de septiembre de 2026
"La Brubuja disléxica" va tomando forma. Tdiferencia trabaja sin descanso para perfilar el montaje que estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos, en Estella. Completando la escenografía, componiendo la música, marcando expresiones, entonaciones y movimientos.
Por Tdiferencia • 18 de septiembre de 2026
La dramaturga, directora y actriz y socia fundadora de la compañía navarra Tdiferencia asegura que su pasión por el teatro despertó en ella muy temprano: en plena adolescencia. Y, desde entonces, ha escrito, dirigido e interpretado sin parar. Hoy, en este post, nos desvela cómo escribe sus obras. Qué le inspira, cómo perfila el personaje o cuánto tiempo tarda en crear una nueva historia teatral.
Por Tdiferencia • 9 de septiembre de 2026
La protagonista de la nueva producción de Tdiferencia no estará sola, porque los movimientos de dos bailarinas le acompañarán sobre el escenario. La compañía ha dedicado los primeros días de septiembre a seleccionar a las profesionales de la danza que completarán el elenco de "La Brubuja disléxica". / Tdiferenciaren ekoizpen berriaren protagonista ez da bakarrik egongo, bi dantzariren mugimenduek lagunduko baitiote taula gainean. Konpainiak iraileko lehen egunetan "Brubuja dislexikoa"-ren taldea osatuko duten dantzari profesionalak aukeratu ditu.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
Sin público no hay teatro. Sería como un jardín sin flores o un río sin agua. Porque el uno sin el otro carecería de sentido. Dejaría de ser un arte vivo para convertirse en un ensayo eterno. En una sucesión de gestos cautivos, miradas perdidas y palabras mudas. Sin alma, sin vida, sin emoción. Porque el teatro no se realiza si no es con el patio de butacas. Con sus aplausos, sus silencios y sus carcajadas. Con las miradas acuosas, el gesto contenido, las manos agitadas y las ovaciones de un público que hace suya la historia que se cuenta sobre las tablas, la completa y la hace eterna.
Por Tdiferencia • 27 de agosto de 2026
El 25 de agosto, Irantzu Zugasti Alfaro recibió el premio -400€ para gastar en la librería elegida por la ganadora, Elkar- de la mano de la autora y protagonista del montaje, Ainhoa Ruiz Aisa.
Por Tdiferencia • 11 de agosto de 2026
La producción de la compañía navarra se estrenará el 25 de octubre, en el Espacio Cultural Los Llanos de Estella. En euskera, por la mañana, y en castellano, por la tarde. Nafarroako konpainiaren ekoizpena urriaren 25ean estreinatuko da Lizarrako Los Llanos Kulturgunean. Euskaraz, goizean, eta gaztelaniaz, arratsaldean.
Por Tdiferencia • 22 de julio de 2026
Habló de dislexia y de incomprensión. De confusión, miedo y algo de culpa. Pero también de cariño, empatía, respeto y diversidad. La Brubuja Disléxica presentó el 17 de julio una de las actividades de mediación contempladas en este proyecto de Tdiferencia, que cuenta con el apoyo del departamento de Cultura del Gobierno de Navarra a través de Artempro y cuyo estreno en euskera y castellano tendrá lugar en Estella, el próximo 25 de octubre. / Dislexiaz eta ulerti ezaz hitz egin zuen. Nahasmenaz, beldurraz eta errunduntasun apur batez ere bai. Baina baita maitasunaz, enpatiaz, errespetuaz eta aniztasunaz ere. Uztailaren 17an, Brubuja dislexikoak Tdiferenciaren proiektu honetan aurreikusitako bitartekaritza-jardueretako bay aurkeztu zuen. Proiektuak Nafarroako Gobernuko Kultura Departamentuaren babesa du, Arteproren bidez, eta euskarazko zein gaztelaniazko estreinaldia datooren urriaren 25an izango da, Lizarran.
Por Tdiferencia • 16 de julio de 2026
¡Te la presentamos! La Brubuja Disléxica es la protagonista del nuevo espectáculo que Tdiferencia estrenará en octubre en Estella. Si quieres conocerla, acompáñanos este verano y descubre cómo la Brubuja resuelve su problema... Tiene dislexia y a veces le bailan las letras. La actividad de mediación se presenta al público, el 17 de julio, en Lerín. / Aurkezten dizugu! Brubuja Dislexikoa da Tdiferenciak urrian Lizarran estreinatuko duen ikuskizun berriaren protagonista. Ezagutu nahi baduzu, zatoz gurekin uda honetan, eta ezagutu nola konpontzen duen Brubujak bere arazoa... Dislexia du, eta, batzuetan, hizkiak dantzan hasten zaizkio. Bitartekaritza-jarduera uztailaren 17an aurkeztuko da jendaurrean, Lerinen.